Quản lý tài chính cho người Việt làm việc tại Nhật: Tiết kiệm, phiếu lương và tránh lừa đảo

Em không cần lo lắng về lừa đảo. Trước tiên, em hãy xác minh thông tin chi nhánh qua website chính thức của công ty chuyển tiền quốc tế (kiểm tra địa chỉ và số điện thoại trên trang web). Sau đó, em gọi tới chi nhánh đó để xác nhận thông tin và hẹn gặp. Nếu địa chỉ và số điện thoại trên website khớp với lá thư, thì em có thể yên tâm đi nhận tiền. Hành động của công ty này là hợp lệ vì họ cần xác minh danh tính của người nhận trước khi hoàn lại tiền.

Có, hoàn toàn an toàn. Chụp 2 mặt thẻ ngoại kiều (zairyu card) là thủ tục cần thiết và tiêu chuẩn khi mở tài khoản hoặc làm các dịch vụ tài chính tại Nhật. Hàng ngàn người làm thủ tục này mỗi ngày.

Bạn có 2 cách:

1. Đến trực tiếp chi nhánh ngân hàng SBI tại Nhật và làm thủ tục mở tài khoản với nhân viên
2. Chụp 2 mặt thẻ ngoại kiều và gửi theo bư thư hoặc form đăng ký trực tuyến của SBI

Nếu sợ gửi qua hình ảnh, hãy vào đúng trang chính thức của SBI hoặc ngân hàng để chắc chắn bạn đang gửi cho đúng địa chỉ. Quan trọng nhất là đảm bảo bạn sử dụng website chính thức, không bị lừa.

Phải để 3 năm (36 tháng) mới có thể nhận lại tiền chào mừng công việc mới. Vì vậy, nếu bạn nhận lần trước vào tháng 2 năm 2024, bạn phải chờ đến tháng 2 năm 2027 mới đủ điều kiện. Chi tiết đầy đủ có trong hướng dẫn của Hello Work: https://www.hellowork.mhlw.go.jp/doc/saishuushokuteate.pdf

Đừng bao giờ dính vào những "dịch vụ" đó, đó là lừa đảo 100%. Bạn sẽ bị lừa và mang một đống nợ, có thể tới vài trăm vạn yen.

Cách lừa: người ta sẽ lấy thẻ ngoại kiều của bạn để tạo tài khoản trên các trang thương mại điện tử, mua những vật phẩm giá trị cao, rồi họ trốn đóng tiền. Khi đó, công an sẽ vào cuộc điều tra và bạn sẽ bị truy cộng. Còn nếu mua được điện thoại là bạn có thể bị trục xuất về nước.

Thẻ ngoại kiều, hộ chiếu, thẻ My Number, sổ ngân hàng, thẻ bảo hiểm y tế, bằng lái xe, SIM điện thoại là những thứ "bất ly thân" — không được cho ai mở, mượn hoặc thậm chí cho xem, dù chỉ một chút. Khi phỏng vấn xin việc, họ đôi khi yêu cầu chụp thẻ gửi cho họ, nhưng bạn phải che mã số thẻ đi.

Hãy suy nghĩ: nếu ở Việt Nam, bạn bán thông tin CCCD cho người xã hội đen, hậu quả sẽ như thế nào? Ở Nhật thì hậu quả sẽ ghê gớm hơn nhiều.

Không — công ty không có quyền bắt bạn hủy tài khoản ngân hàng cá nhân.

Tài khoản ngân hàng là tài sản cá nhân của bạn, không phải của công ty. Chỉ có chủ tài khoản mới có quyền đóng, hủy hoặc thay đổi tài khoản đó. Công ty không thể gọi cho ngân hàng để đóng băng hay hủy tài khoản của bạn — ngân hàng sẽ không làm theo yêu cầu của bên thứ ba.

Tuy nhiên, có một số điểm thực tế cần chú ý:

• Nếu số điện thoại đăng ký với ngân hàng là số của công ty cũ (SIM công ty), bạn nên **cập nhật lại thông tin liên lạc** tại chi nhánh ngân hàng gần nhất sau khi chuyển công ty.
• Nếu tài khoản là loại ngân hàng địa phương hoặc tài khoản do công ty mở hộ (hiếm gặp), cần kiểm tra lại điều khoản. Nhưng với các ngân hàng lớn như **Yucho, UFJ, Resona** thì giữ lại hoàn toàn được — chỉ cần cập nhật thông tin.
• Lý do công ty yêu cầu hủy có thể vì họ nghĩ bạn sẽ về Việt Nam hẳn — đây là hiểu lầm từ phía họ, nhưng bạn không có nghĩa vụ giải thích kế hoạch cá nhân.

Tóm lại: **giữ lại tài khoản**, cập nhật thông tin liên lạc, và hoàn trả những thứ thực sự là tài sản công ty (thẻ từ, đồng phục, thiết bị...).

Bạn hoàn toàn có thể gửi tiền vào thẻ Yucho — yên tâm không sao đâu. Thẻ Yucho không bị khóa ngay cả khi thẻ ngoại kiều hết hạn. Nếu chậm cập nhập thẻ ngoại kiều trong tài khoản (khoảng 2-3 tháng), họ sẽ hạn chế giao dịch xuống mức 3 triệu/ngày, nhưng tiền vẫn an toàn. Sau khi quay lại Nhật, chỉ cần mang thẻ lưu trú mới ra ngân hàng cập nhập lại thẻ ngoại kiều, tất cả sẽ bình thường trở lại. Nếu số tiền nhiều, bạn có thể vào ngân hàng và bảo nhân viên gửi hộ thay vì nhét tiền ở cây ATM.

Tuyệt đối không nên cho bạn bắn tiền vào tài khoản của em nữa nhé. Nếu tài khoản nhận tiền từ người có liên quan tới hoạt động bất hợp pháp hoặc gian lận, tài khoản em có thể bị cơ quan chứng khoán/cảnh sát điều tra. Trong trường hợp này, em có thể bị:

• Khoá tài khoản (đóng băng vĩnh viễn)
• Bị nghi ngờ là cộng sự hoặc tham gia hoạt động bất hợp pháp
• Khoản tiền được coi là thu nhập chưa khai báo (tẩu thuế)
• Mất quyền thay đổi hoặc gia hạn visa (在留資格 không được cấp lại)

Nếu đã nhận tiền, hãy báo ngân hàng ("không biết ai chuyển tiền vào") và yêu cầu truy vết người gửi. Tốt nhất là không cho bạn sử dụng tài khoản em nữa.