Công ty giấu tai nạn lao động (労災隠し): Cách tự khai báo và bảo vệ quyền lợi

Để được hưởng tối đa trợ cấp tai nạn lao động, bạn cần thực hiện các bước sau:

**1. Báo cáo tai nạn lao động ngay lập tức**

Yêu cầu công ty lập hồ sơ tai nạn lao động và đăng ký báo cáo lên Cục Giám sát Tiêu chuẩn Lao động (労働基準監督署 - Roudou Kijun Kantokusho). Nếu công ty từ chối báo cáo, bạn có thể tự báo lên Cục gần nhất. Điều này rất quan trọng vì có trường hợp công ty giấu (労災隠し) không muốn báo vì sợ bị trừ điểm — trong trường hợp này nên nhờ OTIT hỗ trợ.

**2. Yêu cầu hưởng bảo hiểm tai nạn lao động (労災保険 - Rousai Hoken)**

Bảo hiểm tai nạn lao động Nhật Bản chi trả:

• Chi phí y tế: 100% chi phí điều trị
• Trợ cấp nghỉ việc (休業補償給付): Nếu không thể làm việc, bảo hiểm trả 60% lương cơ bản + 20% trợ cấp đặc biệt
• Trợ cấp thương tật vĩnh viễn (障害補償給付): Với thương tật cụt đốt ngón tay, nhận trợ cấp một lần hoặc hàng tháng tùy mức độ
• Hỗ trợ đổi công việc nếu không thể tiếp tục làm nghề cũ

Nộp đơn yêu cầu tại Cục Giám sát Tiêu chuẩn Lao động gần nhất.

**3. Nếu công ty không hợp tác**

Liên hệ Cục Giám sát Tiêu chuẩn Lao động để yêu cầu can thiệp, hoặc gọi Trung tâm tư vấn lao động cho người nước ngoài (0120-198-004, có hỗ trợ tiếng Việt). Nếu công ty có lỗi trong vụ tai nạn, có thể xem xét yêu cầu bồi thường thiệt hại — trường hợp này nên nhờ luật sư hỗ trợ.

**4. Vấn đề visa sắp hết (tháng 4-5)**

Nếu đang trong quá trình điều trị hoặc nhận trợ cấp, có thể xin gia hạn visa:

• Lấy giấy chứng nhận y tế (診断書) từ bệnh viện
• Xin giấy xác nhận vụ tai nạn lao động từ Cục Giám sát Tiêu chuẩn Lao động
• Nộp đơn gia hạn visa với lý do điều trị tại Cục Xuất Nhập Cảnh (入国管理局)

Nếu không thể gia hạn visa, vẫn có thể nhận trợ cấp ngay cả khi về nước — yêu cầu gửi tiền về tài khoản ngân hàng ở Việt Nam.

**Lời khuyên quan trọng:**

✔️ Tuyệt đối không ký giấy tờ từ công ty mà chưa hiểu rõ nội dung

✔️ Nộp đơn yêu cầu bảo hiểm tai nạn lao động càng sớm càng tốt

✔️ Nếu công ty không hợp tác, hãy liên hệ cơ quan lao động ngay

✔️ Nếu sắp hết visa, cần làm thủ tục gia hạn ngay

✔️ Nếu yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài bảo hiểm, nên nhờ luật sư hỗ trợ

Từ bảo hiểm tai nạn lao động (労災保険), bạn có thể nhận được:

1. **Trợ cấp trong thời gian nghỉ làm để điều trị**: khoảng 80% tiền lương trong thời gian nghỉ
2. **Trợ cấp di chứng**: nếu sau khi điều trị xong vẫn còn di chứng, sẽ được bồi thường tùy theo mức độ (cần có giấy giám định thương tật sau khi kết thúc điều trị)
3. **Yêu cầu bồi thường thiệt hại từ công ty**: nếu xác định được công ty có thiếu sót trong việc đảm bảo an toàn lao động

Về bồi thường từ cty: nếu cty giấu nhẹm không làm thủ tục bảo hiểm tai nạn cho bạn thì bạn có quyền tự đến Sở giám sát lao động (労働基準監督署) trình bày trực tiếp.

Ngoài ra, bạn có thể sử dụng chế độ 法テラス (tư vấn pháp luật miễn phí của nhà nước, có phiên dịch) — tối đa 3 lần, mỗi lần khoảng 30 phút. Tham khảo tại: https://www.houterasu.or.jp

Em được hưởng 2 quyền lợi chính từ bảo hiểm tai nạn lao động (労災):

1. **Phí điều trị** (療養補償給付): bảo hiểm lo toàn bộ chi phí khám chữa bệnh liên quan đến tai nạn.
2. **80% lương** (休業補償給付): từ ngày nghỉ thứ 4 trở đi, em được hưởng 80% lương trung bình trong thời gian không đi làm được do tai nạn.

**Về 3 ngày đầu**: theo luật, 3 ngày đầu công ty phải trả 60% lương cho em (不足する3日分). Công ty đang bảo em dùng yukyu cho 3 ngày đó — em có quyền không đồng ý. Nếu không muốn dùng yukyu, em nhờ nghiệp đoàn hoặc shien nói chuyện với công ty để đòi 60% lương theo luật định.

**QUAN TRỌNG**: Đừng ký giấy tờ gì mà không hiểu rõ. Nếu cty ép dùng yukyu để che giấu tai nạn lao động mà không khai báo 労災 → cty có thể đuổi việc em bất cứ lúc nào. Khi đã khai báo 労災 thì cty rất khó đuổi em trong thời gian điều trị nhé.

**Cách làm**: Chụp lại toàn bộ giấy tờ bệnh viện → nộp cho công ty để họ làm thủ tục 労災. Khi ký giấy tờ tai nạn lao động nhớ ghi số tài khoản ngân hàng để bảo hiểm thanh toán trực tiếp cho em.

Đọc thêm tại: https://www.kokoro-vj.org/vi/post_22998

Có thể yêu cầu bồi thường thêm được nhé em.

Theo chuyên gia, phí điều trị và 80% tiền lương là khoản bồi thường cơ bản theo luật lao động tai nạn rồi. Nhưng nếu em cảm thấy chưa đủ — đặc biệt khi tai nạn do lỗi của đồng nghiệp, không phải lỗi của em — em có thể yêu cầu bồi thường thêm về tinh thần (慰謝料 - isharyo) từ phía công ty.

Luật sư đã xác nhận: "Tôi nghĩ có thể yêu cầu bồi thường được" với trường hợp gãy xương do đồng nghiệp bất cẩn.

Ngoài ra, nếu tai nạn để lại di chứng, em cần làm giám định thương tật để được hưởng thêm trợ cấp. Nếu bệnh viện chưa cấp giấy giám định, hãy yêu cầu họ cấp giấy chẩn đoán cuối cùng (最終診断書) để nộp lên Sở giám sát lao động (労働基準監督署) làm căn cứ giám định.

Cũng cần kiểm tra xem công ty có khai báo tai nạn lao động với Sở giám sát hay chưa — một đốt ngón tay gãy cũng đã đủ điều kiện bảo hiểm tai nạn lao động (労災) rồi, công ty không được che giấu.

Theo luật, em hoàn toàn có quyền nhận bảo hiểm tai nạn lao động (労災保険). Tuy nhiên, công ty phải có trách nhiệm báo cáo vụ tai nạn cho Sở giám sát tiêu chuẩn lao động (労働基準監督署). Nếu công ty sử dụng bảo hiểm y tế của công ty thay vì báo cáo tai nạn lao động, đó là phạm tội hình sự.

Các bước em nên làm:

1. Giữ lại tất cả giấy tờ từ bệnh viện (hóa đơn, kết quả thăm khám, x-quang, v.v.)
2. Liên hệ Sở giám sát tiêu chuẩn lao động để xác nhận vụ tai nạn
3. Nếu công ty không hợp tác, em có thể thuê luật sư để hỗ trợ. Khi thuê luật sư, hãy thỏa thuận rõ cách thanh toán (trả trước 50% hay trả sau khi xong) để tránh bị lấy tiền không công bằng.

Nếu em bị mất chỉ 1 cm ngón tay nhưng không để lại di chứng vĩnh viễn, em vẫn có thể nhận bồi thường, nhưng nếu có di chứng (như khó độc lập trong công việc) thì bồi thường sẽ cao hơn.

Công ty đang cố tình nói dối để trốn trách nhiệm. Đây là tai nạn lao động, em phải được nhận bảo hiểm tai nạn lao động (労災保険), không phải chỉ lương thôi.

Khi đi khám bệnh viện hoặc liên hệ bảo hiểm, em PHẢI nói thật là bị tai nạn lao động tại công ty — đừng nói theo lời công ty (cửa oto). Nếu em nói dối, sẽ bị mất quyền nhận bảo hiểm.

Các bước em nên làm:

1. Báo cáo ngay đến Sở Giám sát Tiêu chuẩn Lao động (労働基準監督署) gần nhất, họ sẽ hướng dẫn chi tiết cách xin bảo hiểm tai nạn lao động
2. Khi liên hệ, cần chuẩn bị: sự việc xảy ra lúc nào, ở đâu, cái gì rơi vào, có chứng nhân không
3. Bảo hiểm tai nạn lao động sẽ chi trả: viện phí, thuốc, phẫu thuật (nếu cần), tiền hỗ trợ tạm thời khi không được làm việc

Đây là quyền của em theo pháp luật, công ty không được từ chối.

Em cần tiếp tục điều trị cho đến khi bác sĩ xác định tình trạng sức khỏe không thể cải thiện thêm. Thời điểm này được gọi là "chốt triệu chứng" (symptom fixation).

Tùy vào tình trạng chấn thương còn lại tại thời điểm chốt triệu chứng, sẽ quyết định liệu có được công nhận là thương tật vĩnh viễn hay không, và mức độ tàn tật sẽ được xếp hạng bao nhiêu. Mức độ này sẽ quyết định số tiền bảo hiểm em nhận được.

Khi nào điều trị xong rồi, Sở Giám sát tiêu chuẩn lao động sẽ xem xét và ra quyết định về mức độ di chứng của em.