Tổng hợp từ 20,000+ câu hỏi thực tế của cộng đồng lao động Việt Nam tại Nhật Bản
Quyền tiếp cận y tế bất kể tình trạng visa: Khám bệnh khi không có bảo hiểm hoặc hết hạn visa
Câu hỏi thường gặp
TTS nhận được giấy thông báo chi phí bảo hiểm y tế từ tháng 12 — giấy này là gì, và sau bao lâu nhận được tiền hỗ trợ từ bảo hiểm vậy ạ?
Giấy đó chỉ là thông báo tổng kết số tiền bảo hiểm y tế đã chi trả cho em trong năm qua thôi, không phải giấy yêu cầu hoàn tiền. Bảo hiểm không hoàn lại toàn bộ số tiền em đóng — đó là cách bảo hiểm hoạt động. Khi em đi khám chữa bệnh, em chỉ phải trả 30% chi phí viện phí, bảo hiểm sẽ trả phần còn lại. Nếu không có bảo hiểm thì chi phí viện phí sẽ rất đắt, nên việc đóng bảo hiểm giúp em tiết kiệm được nhiều tiền khi cần chữa bệnh.
Các bước cần làm:
- Hiểu rằng bảo hiểm y tế không hoàn lại tiền đóng hàng tháng
- Khi đi khám chữa bệnh, chuẩn bị thanh toán 30% chi phí (bảo hiểm trả 70%)
- Lưu giữ giấy thông báo hàng năm để theo dõi chi phí y tế đã được bảo hiểm hỗ trợ
Visa kỹ sư, làm haken được 3 tháng mà công ty không đóng BHXH và nenkin — sau này khi gia hạn visa hay đóng thuế có bị ảnh hưởng không?
Có ảnh hưởng lớn. Thuế thị dân và BHXH là bắt buộc để gia hạn visa sau này. Nenkin không bắt buộc nhưng nếu không có bảo hiểm y tế, bạn sẽ rất khó khăn khi ốm đau hoặc cấp cứu.
Thông thường haken sẽ vào shakaihoken từ tháng thứ 4 làm việc. Nếu công ty chưa đóng trong 3 tháng đầu, bạn nên:
- Hỏi công ty hoặc haken tại sao chưa đóng
- Nếu haken còn chần chừ, bạn có thể đăng ký kokumin hoken (bảo hiểm quốc dân) để chủ động, tránh tình huống ốm đau mà không có bảo hiểm
- Liên hệ haken để xác nhận lịch đóng bảo hiểm chính thức
Nhớ là: nếu đóng từ tháng thứ 4, lương tháng 4 trở đi sẽ bị trừ thêm. Đó là bình thường và bạn sẽ được trừ từ payroll.
Các bước cần làm:
- Hỏi công ty hoặc haken khi nào bắt đầu đóng BHXH và nenkin
- Nếu haken chưa đóng đến tháng thứ 4, tự đăng ký kokumin hoken tại Shigakusho (phòng/sở y tế) để có bảo hiểm tạm thời
- Chuẩn bị tinh thần lương sẽ bị trừ thêm khoảng 4-5% khi bắt đầu đóng shakaihoken
Nhân viên chính thức (正社員), làm chưa đủ 12 tháng (còn thiếu 3 tháng), có hơn 11 ngày chấm công, và phải nghỉ dưỡng thai do nguy hiểm sảy thai (có giấy yêu cầu của bác sĩ) — có được hưởng 育児休業給付金 (trợ cấp thai sản) không?
Em vẫn có thể hưởng 育児休業給付金 được. Điều kiện là em cần có hơn 11 ngày chấm công trong tháng, và em đã đạt — vậy em đủ điều kiện.
Nếu công ty không có thỏa thuận đặc biệt khác với đại diện người lao động trong công ty thì em vẫn hưởng bình thường.
Công ty của em đã đồng ý hỗ trợ em làm thủ tục, điều này rất tốt. Em cần liên hệ Hello Work hoặc trực tiếp vào trang web của Bộ Lao động để tải biểu mẫu đơn xin 育児休業給付金 và nộp lên cơ quan bảo hiểm thất nghiệp.
Tham khảo: https://www.mhlw.go.jp/content/11600000/000809393.pdf
Các bước cần làm:
- Xác nhận công ty không có thỏa thuận đặc biệt
- Liên hệ Hello Work hoặc truy cập trang web Bộ Lao động để tải biểu mẫu
- Nộp đơn xin cùng giấy chứng thực từ bác sĩ
Làm việc ở Nhật với bảo hiểm — đi khám bệnh thì công ty trả bao nhiêu phần trăm chi phí ạ?
Em trả 30%, công ty qua bảo hiểm sẽ trả 70% chi phí khám bệnh ạ.
Các bước cần làm:
- Kiểm tra công ty đã đăng ký bảo hiểm y tế chưa
- Khi đi khám bệnh, mang thẻ bảo hiểm y tế (kenhoken card)
- Thanh toán 30% tại quầy, phần còn lại do bảo hiểm chi trả
TTS đang làm ở công ty, bảo hiểm y tế hàng tháng có bao trả cho dịch vụ làm implant (trụ răng giả) không ạ?
Không được bao trả đâu em. Trừ khi cái làm răng của em là do tai nạn lao động thì mới được, nhưng nếu không phải là do tai nạn lao động thì bảo hiểm không chi trả cho dịch vụ làm implant. Em phải tự trả tiền nhé.
Các bước cần làm:
- Xác nhận với công ty rằng dịch vụ implant không được bảo hiểm y tế bao trả
- Tự trả tiền cho dịch vụ làm implant hoặc xem xét giải pháp khác (như hàm giả thông thường) nếu cần chi phí thấp hơn
Tôi là thực tập sinh, muốn đi khám mắt và đầu vì mắt bị mờ. Nghiệp đoàn bảo đó là nguyện vọng cá nhân nên không được dùng bảo hiểm. Tôi có được dùng bảo hiểm để khám không?
Ở Nhật tất cả các bệnh đều dùng được bảo hiểm bình thường nhé. Bạn cứ đến viện và đưa bảo hiểm ở quầy lễ tân, họ sẽ phát phiếu điền thông tin, rồi đi khám như bình thường, bảo hiểm trả 70%, bạn trả 30%.
Còn có một loại bảo hiểm thêm là bảo hiểm thực tập sinh — sau khi trả 30% bên trên thì bạn nộp hóa đơn cho nghiệp đoàn, sẽ lấy lại được số tiền đó. (Lưu ý: bảo hiểm thực tập sinh thì không dùng được khi khám răng)
Các bước cần làm:
- Đến bệnh viện/phòng khám có bảo hiểm
- Đưa thẻ bảo hiểm tại quầy lễ tân
- Điền phiếu thông tin khi yêu cầu
- Khám bình thường, trả 30% chi phí
- Nộp hóa đơn cho nghiệp đoàn để hoàn lại 30% (nếu có bảo hiểm thực tập sinh)
Kỹ sư (visa engineer) mang thai — công ty có được từ chối cấp chế độ thai sản không ạ?
Tuyệt đối không được từ chối ạ. Luật lao động Nhật Bản bảo vệ mọi lao động nữ mang thai, kể cả kỹ sư, nếu công ty đóng bảo hiểm. Nếu công ty gây khó dễ, cấn ép em tự viết đơn xin nghỉ việc, hoặc từ chối gia hạn hợp đồng vì lý do mang thai, thì đó là vi phạm pháp luật. Em có thể liên hệ tổ chức hỗ trợ di dân hoặc Sở Giám sát Tiêu chuẩn Lao động (Rōdō Hyōjun Kyoku) để được can thiệp và hỗ trợ.
Các bước cần làm:
- Giữ bằng chứng đóng bảo hiểm hiện tại
- Nếu công ty gây khó dễ, liên hệ Sở Giám sát Tiêu chuẩn Lao động gần nhất hoặc tổ chức hỗ trợ di dân để được can thiệp
Nơi hỗ trợ
Cần tư vấn cụ thể hơn cho trường hợp của bạn?
Chat với tư vấn viên VAWORK