Bị bóc lột lao động tại Nhật: Dấu hiệu nhận biết, quyền lợi và nơi tố cáo

Tuyệt đối không nên đưa hộ chiếu gốc cho công ty. Đây là việc làm sai quy định pháp luật. Hộ chiếu là giấy tờ cá nhân của em, chỉ được xem nhưng không được giữ.

Nếu công ty đòi, em có thể:

1. Nói rõ rằng "Em có nhu cầu tự gia hạn visa nên em không đưa" — đây là lý do chính đáng
2. Nếu công ty cố chấp bắt phải đưa, em có thể yêu cầu công ty cấp một giấy xác nhận bằng chữ ký rằng công ty đã giữ hộ chiếu của em. Nếu có vấn đề, em có thể sử dụng giấy này để khiếu nại
3. Nếu công ty tiếp tục làm khó, cân nhắc việc tìm kiếm công ty mới sau khi gia hạn visa xong

Công ty không có quyền giữ hộ chiếu gốc của nhân viên — điều này là vi phạm pháp luật lao động Nhật Bản.

Không. Công ty không có quyền bắt ép bạn ký những giấy cam kết như vậy hoặc đe dọa đuổi bạn về nước nếu bạn không làm được việc. Những điều này là hành động áp bức và vi phạm pháp luật lao động Nhật. Nếu công ty yêu cầu, bạn nên từ chối ký và thay vào đó liên hệ ngay với OTIT hoặc cơ quan chuyên trách về bảo vệ quyền lợi lao động để báo cáo hành vi áp bức này.

Em đã xin từ nghiệp đoàn trả lại hộ chiếu chưa ạ? Người nước ngoài không có quyền giữ hộ chiếu của em. Nếu cần thiết, em có thể báo công an hoặc đại sứ quán rằng hộ chiếu của em đang bị giữ trái phép. Nếu em muốn về nước tự thú, em cũng có thể trình báo với chính quyền rằng hộ chiếu của em đang bị giữ để chứng minh hoàn cảnh.

Theo pháp luật thì công ty không được cấm TTS ra khỏi tỉnh hoặc ở lại qua đêm. Tuy nhiên, nếu em vi phạm nội quy ký túc xá (nhập ở ngoài mà chưa báo hoặc không xin phép) thì khác. Nếu công ty sử dụng lý do này để không gia hạn hợp đồng năm 2, đây là hành vi vi phạm quyền lợi lao động. Emcó thể liên hệ tổ chức hỗ trợ di dân để họ can thiệp vào nghiệp đoàn, hoặc báo cáo trực tiếp đến OTIT (Cơ quan Quản lý Người Nước Ngoài) để kiểm tra sự vi phạm.

Bắt nộp tiền 3 man mỗi tháng dưới hình thức "phí giới thiệu" hoặc "phí hỗ trợ" là không hợp pháp nếu không có hợp đồng dấu đỏ rõ ràng. Nhà trường hoặc cơ quan hỗ trợ không có quyền bắt nộp tiền này, và càng không có quyền đe dọa chấm dứt hợp đồng để ép bạn nộp. Đây là hành vi lừa đảo và bóc lột. Bạn nên liên hệ ngay với tổ chức hỗ trợ sinh viên quốc tế hoặc cơ quan lao động để báo cáo. Đừng nộp tiền nếu không có cam kết rõ ràng từ trước.

Công ty không có quyền cấm em đi gặp bạn bè vào ngày nghỉ của mình. Đây là hành vi phạm luật nhân quyền. Em nên trình bày vấn đề này với nghiệp đoàn trước. Nếu nghiệp đoàn cũng nói cấm như vậy, thì em liên hệ tư vấn với OTIT (tổ chức hỗ trợ). Công ty cần có lý do chính đáng nếu muốn hạn chế hoạt động của em, không phải chỉ vì em mới qua.

Nếu công ty và nghiệp đoàn không muốn nhận bạn làm nữa mà chưa ký giấy tờ gì, hãy báo cáo ngay cho tổ chức hỗ trợ di dân biết. Họ sẽ hỗ trợ bạn. Nếu công ty không cho làm việc, bạn cần ghi lại cuộc nói chuyện (bạn đã có đoạn ghi âm) vì đây là bằng chứng. Khi bị tai nạn lao động và phải nhờ luật sư để nhận bảo hiểm thương tật, công ty sẽ thay đổi thái độ — đó là tình trạng bạn đang gặp. Theo kinh nghiệm của những người bị tương tự, khi công ty biết bạn đã liên hệ luật sư, cách đối xử sẽ khác hẳn (thường là đè ép hơn để đẩy bạn về). Bạn cần liên hệ ngay với tổ chức hỗ trợ và nếu cần, nhờ luật sư tiếp tục hỗ trợ. Đừng ký bất cứ giấy tờ gì mà chưa xin ý kiến từ luật sư hoặc tổ chức hỗ trợ.