Tổng hợp từ 20,000+ câu hỏi thực tế của cộng đồng lao động Việt Nam tại Nhật Bản
Lương và các khoản khấu trừ tại Nhật: Lương tối thiểu, thuế, bảo hiểm và cách đọc bảng lương
Câu hỏi thường gặp
Em là TTS đang bị công ty trả lương thấp hơn lương tối thiểu vùng hơn 30 yên — phải làm gì để đòi lại tiền lương bị thiếu?
Đầu tiên em thu thập bằng chứng chứng minh họ trả thiếu (bảng lương, hợp đồng, v.v.).
Sau đó làm theo thứ tự này nhé:
- Yêu cầu công ty và nghiệp đoàn giải quyết trước — có thể gửi mail bằng tiếng Nhật nội dung đại loại: 「給料が足りないです。すぐ払ってください。払わないと、労基に相談します。」(Lương em bị thiếu, đề nghị trả ngay. Nếu không em sẽ báo Sở giám sát lao động.)
- Nếu công ty và nghiệp đoàn không giải quyết thì báo lên Sở giám sát tiêu chuẩn lao động (労働基準監督署) — đây là cơ quan thực thi pháp luật lao động, có thẩm quyền xử lý vi phạm, không phải cảnh sát thông thường.
- Có thể liên hệ thêm OTIT hoặc cục lao động nếu cần hỗ trợ thêm.
Các bước cần làm:
Tokutei lương giờ 1065 yen, hiện tại tỉnh tăng lương tối thiểu từ 1020 lên 1085 yen, nhưng công ty chỉ tăng lương vào tháng 4 hàng năm — em có được tăng lương ngay khi lương tối thiểu tăng không ạ?
Theo pháp luật Nhật, nếu lương tối thiểu vùng tăng thì lương em cũng phải tăng theo ngay lập tức, không được chờ đến tháng 4 hàng năm. Đây là quy định của 最低賃金法 (luật lương tối thiểu). Công ty em không được phép để lương dưới lương tối thiểu mới, dù họ có chính sách tăng lương vào tháng 4 hay không.
Nếu công ty không tăng lương ngay khi lương tối thiểu tăng, em nên liên hệ Sở giám sát lao động (労働基準監督署) của tỉnh để báo cáo. Hoặc em có thể liên hệ tổ chức hỗ trợ di dân để được tư vấn thêm.
Lưu ý: Từ tháng 11 (hoặc mùng một tháng 11 tùy tỉnh), lương tối thiểu cũng thay đổi, nên em cần theo dõi thông báo từ công ty hoặc cơ quan chính phủ.
Các bước cần làm:
- Kiểm tra lương tối thiểu mới của tỉnh em đang làm việc (công bố trên trang web 都道府県労働局 của tỉnh)
- Nếu lương em vẫn thấp hơn lương tối thiểu mới, liên hệ bộ phận HR của công ty để yêu cầu điều chỉnh lương ngay lập tức
- Nếu công ty không chịu tăng, liên hệ Sở giám sát lao động (労働基準監督署) của tỉnh để báo cáo vi phạm
- Nếu cần tư vấn pháp lý thêm, liên hệ tổ chức hỗ trợ di dân trong tỉnh em
TTS tại Kanagawa, hợp đồng ký lương 1071/giờ nhưng lương vùng Kanagawa là 1112/giờ — công ty có bắt buộc phải lên lương theo vùng không?
Lương tối thiểu theo vùng (minimum wage) là bắt buộc. Công ty PHẢI trả lương không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng của Kanagawa là 1112/giờ, dù lúc ký hợp đồng bạn đã đồng ý lương 1071/giờ. Lương tối thiểu vùng là quy định của pháp luật — công ty không có quyền trả thấp hơn mức đó.
Các bước cần làm:
- Yêu cầu công ty điều chỉnh lương lên 1112/giờ theo mức lương tối thiểu vùng
- Giữ lại bản hợp đồng và payslip để chứng minh mức lương hiện tại
- Nếu công ty từ chối, liên hệ Hello Work (www.hellowork.go.jp) hoặc Sở Lao động địa phương
Từ tháng 10, Nhật tăng lương tối thiểu vùng — công ty có bắt buộc phải tăng lương theo mức mới không?
Có bạn ạ. Lương tối thiểu vùng là lương cơ bản theo luật — các công ty bắt buộc phải trả ít nhất mức này. Nếu em đã đạt hoặc vượt mức lương vùng cũ, từ tháng 10 công ty phải tăng lên mức mới.
Ví dụ Wakayama: từ 889 yen/h (cũ) lên 929 yen/h (mới từ tháng 10). Công ty nào không tăng hoặc kí lại ở mức cũ = vi phạm luật lao động.
Các bước cần làm:
- Kiểm tra mức lương vùng của tỉnh bạn
- Ghi lại lương hiện tại ký hợp đồng
- Từ tháng 10, kiểm tra bảng lương
- Nếu không tăng, liên hệ cục lao động
TTS ở Fukushima được trả lương 860 yen/giờ nhưng lương vùng là 900 yen/giờ — công ty có phải trả bằng hoặc cao hơn lương vùng không?
Bắt buộc phải bằng hoặc cao hơn lương vùng. Nếu công ty trả ít hơn thì phạm luật. Em nên thu chứng cứ (bảng lương, hợp đồng) và báo OTIT. Nhớ không ký tên vào giấy tờ gì hết. Nếu sợ công ty làm khó, có thể báo OTIT — hôm sau công ty sẽ trả đủ lương theo quy định ngay lập tức.
Các bước cần làm:
- Thu thập chứng cứ: bảng lương, hợp đồng lao động
- Liên hệ OTIT (Sở giám sát lao động địa phương) và báo cáo tình hình
- Không ký vào bất kỳ giấy tờ nào mà công ty yêu cầu
Công ty cố tình không trả lương 2 tháng sau khi em nghỉ việc, và có ý định trừ những tiền vô lý vào lương để không phải trả lương - em báo khiếu lại lên đâu?
Em báo lên Cơ quan Giám sát Lao động (労働基準監督署 - So giam sat tieu chuan lao dong) nhé. Khi báo, em nói là công ty có hành vi vi phạm Điều 34 của Luật Tiêu chuẩn Lao động - đó là điều luật về việc trừ lương bất hợp pháp (劳働基準法24条違反。違法な賃金控除). Cơ quan này sẽ can thiệp và bắt công ty phải trả lương đúng.
Các bước cần làm:
- Chuẩn bị chứng minh hành vi vi phạm (giấy tờ, email, hay lời khai về tiền trừ)
- Liên hệ với Cơ quan Giám sát Lao động gần nhất
- Báo cáo chi tiết: công ty không trả lương 2 tháng + trừ tiền vô lý
- Nêu rõ vi phạm Điều 24 của Luật Tiêu chuẩn Lao động (違法な賃金控除)
- Cơ quan sẽ hướng dẫn tiếp theo và can thiệp
Hợp đồng ghi lương 1000 yen/giờ, nhưng mức lương tối thiểu vùng là 1026 yen/giờ — em có được tăng lương không?
Có, em buộc phải được tăng lương. Khi mức lương tối thiểu của vùng tăng lên cao hơn lương trong hợp đồng, công ty phải nâng lương hợp đồng lên mức lương tối thiểu mới. Nếu hợp đồng ghi 1000 yen/giờ nhưng lương tối thiểu vùng là 1026 yen/giờ, công ty phải trả em 1026 yen/giờ trở lên.
Các bước cần làm:
- Kiểm tra mức lương tối thiểu vùng hiện tại trên website cục giám sát lao động (Roudoukyoku)
- So sánh với lương trong hợp đồng của em
- Nếu hợp đồng thấp hơn, yêu cầu công ty cập nhật hợp đồng
Căn cứ pháp lý
- 最低賃金法 — Luật Lương tối thiểu
Nơi hỗ trợ
Cần tư vấn cụ thể hơn cho trường hợp của bạn?
Chat với tư vấn viên VAWORK