Tổng hợp từ 20,000+ câu hỏi thực tế của cộng đồng lao động Việt Nam tại Nhật Bản
Hợp đồng lao động tại Nhật: Các loại hợp đồng, nội dung bắt buộc và điều khoản trái luật
Câu hỏi thường gặp
Em là visa kỹ sư, hợp đồng có thời hạn 1 năm với điều khoản báo trước 60 ngày khi nghỉ — nếu chưa đủ 1 năm muốn chuyển việc, báo trước 60 ngày có được không?
Không được đâu em ạ. Nếu bạn ký hợp đồng có thời hạn một năm thì thông thường bạn sẽ phải làm việc cho hết một năm đó nhé. Thông báo trước 60 ngày là nghĩa vụ chứ không phải quyền lợi. Nghĩa là bạn vẫn phải làm đủ 1 năm theo hợp đồng, dù có báo trước 60 ngày cũng không được phép chuyển việc sớm hơn.
Các bước cần làm:
- Hiểu rõ hợp đồng có thời hạn 1 năm là bắt buộc phải làm hết 1 năm
- Nếu muốn chuyển việc, cần thương lượng với công ty hiện tại xin phép chấm dứt hợp đồng sớm
- Nếu công ty không đồng ý, có thể tham khảo luật sư hoặc cơ quan hỗ trợ di dân
Khi hợp đồng lao động quy định 6 giờ 30 phút/ngày, nếu làm quá thời gian đó thì có được tính thêm giờ không?
Theo luật lao động Nhật Bản, chỉ khi nào em làm việc quá 8 giờ/ngày hoặc quá 40 giờ/tuần thì mới được tính thêm giờ. Nếu hợp đồng viết 6 giờ 30 phút/ngày mà em làm 7-8 giờ thì cũng không được tính thêm giờ, vì chưa vượt 8 giờ/ngày.
Các bước cần làm:
- Kiểm tra lại hợp đồng và tính giờ làm việc hàng ngày
- Nếu thường xuyên làm quá 8 giờ/ngày, yêu cầu công ty trả thêm giờ
Em chuẩn bị nâng cấp từ TTS lên tokutei tại công ty cũ. Vừa nhận hợp đồng mới từ công ty nhưng lương trong hợp đồng khác với lương đã nói trước. Có nên thương lượng lại với công ty không, và nên nói thế nào?
Em hoàn toàn có quyền thương lượng lại. Hãy báo cho công ty là nội dung trước đây mà 2 bên đã đồng ý khác với nội dung trong giấy hợp đồng. Nếu em không đồng ý với nội dung hợp đồng thì đừng ký. Hãy yêu cầu công ty sửa lại hợp đồng để phù hợp với lương đã thống nhất trước. Đừng vội ký nếu chưa rõ ràng, vì khi đã ký hợp đồng sẽ khó thay đổi sau.
Các bước cần làm:
- Ghi lại lương và các điều khoản đã thống nhất trước đó (email, tin nhắn, ghi chú)
- Gặp trực tiếp hoặc gửi email cho bộ phận nhân sự công ty, nêu rõ: 'Lương/điều khoản trong hợp đồng khác với những gì chúng ta đã thống nhất trước'
- Yêu cầu công ty sửa lại hợp đồng trước khi em ký
- Không ký hợp đồng nếu không đồng ý với nội dung
- Giữ bản sao hợp đồng đã ký để so sánh với những gì đã nói
Em engineer mới sang Nhật 3 ngày, công ty không cho ký hợp đồng (chỉ có file hợp đồng để xin visa) — tình huống này có nguy hiểm không? Em nên ký hợp đồng khi nào?
Rất nguy hiểm. Em PHẢI ký hợp đồng lao động bằng tiếng Nhật trước khi làm việc hoặc càng sớm càng tốt. Nếu không ký, công ty có thể phủ nhận mọi cam kết (lương, giờ làm, phúc lợi).
File hợp đồng "để xin visa" mà em nhận từ VN không phải là hợp đồng lao động chính thức. Nó chỉ là bản tạm để cơ quan visa xét duyệt. **Khi em đã có tư cách lưu trú, em PHẢI ký hợp đồng lao động chính thức bằng tiếng Nhật từ công ty**, ghi rõ tất cả điều kiện làm việc.
Lý do:
- Bảo vệ quyền lợi em (lương, giờ làm, nghỉ phép, an toàn)
- Nếu tranh chấp, hợp đồng tiếng Nhật là bằng chứng duy nhất công ty không thể chối
- Nếu không ký, em chỉ có file "để xin visa" — bất thành.
Hành động ngay:
- Yêu cầu công ty ký hợp đồng chính thức (正式な雇用契約書) ghi rõ: lương thực tế, lịch làm việc, chi phí nhà, phúc lợi, kỳ hạn
- Đòi bản tiếng Việt hoặc giải thích nếu chỉ có tiếng Nhật
- Không ký bất kỳ giấy tờ khác cho đến khi hợp đồng chính thức ổn định
- Nếu công ty từ chối: liên hệ OTIT hoặc Hello Work
Các bước cần làm:
- Yêu cầu công ty ký hợp đồng chính thức (正式な雇用契約書) trong vòng 3-5 ngày
- Hợp đồng phải ghi rõ: lương thực tế, lịch làm việc cụ thể, chi phí nhà (nếu công ty cung cấp), phúc lợi (bảo hiểm, nghỉ phép), kỳ hạn hợp đồng
- Xin bản dịch tiếng Việt hoặc yêu cầu công ty giải thích kỹ nếu chỉ có tiếng Nhật
- Không làm việc hoặc ký bất kỳ giấy tờ nào cho đến khi hợp đồng rõ ràng
Tôi sang Nhật 10 ngày mà công ty haken vẫn không cho tôi ký bất kỳ hợp đồng chính thức nào — đây có phải vi phạm luật không?
Có, đây là vi phạm nghiêm trọng. Luật lao động Nhật yêu cầu công ty phải ký hợp đồng lao động chính thức (労働契約書) với người lao động trong thời gian hợp lý sau khi họ bắt đầu làm việc. Nếu em chưa ký bất kỳ giấy tờ chính thức nào, công ty đang vi phạm quy định.
Mặc dù hợp đồng ở Việt Nam có thể do môi giới ký hộ, nhưng đó không phải là hợp đồng lao động chính thức giữa em và công ty Nhật. Em có quyền yêu cầu một hợp đồng chính thức được ký tại Nhật trước khi bắt đầu làm việc bất kỳ công việc nào.
Em nên viết một lá thư (bằng tiếng Nhật nếu có thể, hoặc qua phiên dịch) yêu cầu công ty cung cấp hợp đồng chính thức. Nếu công ty từ chối, hãy liên hệ với tổ chức hỗ trợ hoặc Hello Work để báo cáo.
Các bước cần làm:
- Viết lá thư chính thức yêu cầu hợp đồng lao động (có thể nhờ tổ chức hỗ trợ dịch)
- Đặt thời hạn hợp lý (3-5 ngày) để công ty trả lời
- Nếu công ty từ chối hoặc tránh né, liên hệ Hello Work hoặc tổ chức hỗ trợ để báo cáo
Seishain hợp đồng vô thời hạn, công việc gồm đưa đón nhân viên (hưởng trợ cấp 1,5 man) + làm xưởng — mua xe riêng muốn dừng đưa đón, công ty bắt đổi hợp đồng thành có thời hạn 1 năm và hạ lương (cắt cả trợ cấp lẫn lương cơ sở) — có hợp pháp không?
Từ chối ký hợp đồng mới là được. Công ty không có quyền hạ lương cơ sở chỉ vì bạn dừng đưa đón. Từ chối công việc đưa đón = cắt trợ cấp 1,5 man là đúng, nhưng giảm lương cơ sở là bất hợp pháp. Đổi từ hợp đồng vô thời hạn sang có thời hạn 1 năm mà không có lý do chính đáng cũng là thay đổi bất lợi (不利益変更) không được phép. Nếu công ty bắt ký hợp đồng mới, bạn có thể từ chối. Nếu công ty đe dọa kubi (cho thôi việc) vì từ chối ký, đó là bất hợp pháp. Giải pháp: từ chối ký hợp đồng mới, nếu công ty vẫn cố giảm lương hoặc kubi, báo Sở giám sát tiêu chuẩn lao động.
Các bước cần làm:
- Từ chối ký hợp đồng mới — không có bắt buộc
- Nếu công ty cắt trợ cấp 1,5 man vì dừng đưa đón, đó là hợp lý, chấp nhận được
- Nếu công ty vẫn hạ lương cơ sở, báo Sở giám sát tiêu chuẩn lao động
- Giữ bản sao hợp đồng cũ và bản yêu cầu ký mới làm bằng chứng
- Tìm tổ chức hỗ trợ để viết đơn báo cáo nếu cần
TTS năm 2 vừa chuyển sang công ty mới từ giữa tháng 5, đến tháng 8 công ty vẫn chưa ký hợp đồng lao động — có đúng quy định không? Nên làm gì?
Ở Nhật, hợp đồng lao động không cần phải có giấy tờ như ở Việt Nam nhé. Công ty không nhất thiết phải cho em giữ bản gốc — chỉ cần em xin công ty cho 1 bản photocopy là được. Nếu công ty từ chối photocoppy thì em cứ xin, đó là quyền của em. Nếu công ty vẫn không cho, hãy báo tổ chức hỗ trợ hoặc OTIT.
Các bước cần làm:
- Yêu cầu công ty cung cấp 1 bản photocopy hợp đồng lao động
- Nếu công ty từ chối, báo tổ chức hỗ trợ hoặc OTIT để họ can thiệp
Nơi hỗ trợ
Cần tư vấn cụ thể hơn cho trường hợp của bạn?
Chat với tư vấn viên VAWORK